Malatya Kayısı Raporu 2009
İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılaması itibariyle tarım sektörü tüm ülkeler için stratejik bir öneme sahiptir. Bu durum Türkiye için de geçerlidir. Ülkemizde üretilen toplam katma değerin %10’u, toplam istihdamın ise %30’u tarım sektörünce karşılanmaktadır. Dünyada yılda üretilen toplam 2.500.000 ton taze kayısının ortalama 500.000 tonu Türkiye tarafından üretilmekte ve bunun önemli bir bölümünden ortalama 100.000 ton kuru kayısı elde edilmektedir. Diğer bir ifadeyle dünya yaş kayısı üretiminin %20’si, dünya pazarlarına konu olan kuru kayısının ise %85-90’ı Türkiye tarafından sağlanmaktadır.
Malatya, Türkiye taze kayısı üretiminde %60, kuru kayısı üretiminde ise, %90’lık bir paya sahiptir. Ayrıca, ülkemizdeki toplam 15 milyon civarındaki ağaç sayısının yaklaşık yarısı ilimizde bulunmaktadır. Bu rakamlar dikkate alındığında Malatya’nın tek başına dünya yaş kayısı üretiminde %12, dünya kuru kayısı üretiminde ise yaklaşık %65’lik bir paya sahip olduğu görülür. İlimizde her yıl yaklaşık 100 bin ton kuru kayısı üretilerek ihraç edilmekte ve bundan yaklaşık 250–300 milyon dolar döviz girdisi sağlanmaktadır. Bu çalışmada ilimizin en önemli tarımsal ürünü olan kayısının mevcut durumu, üretiminden pazarlanmasına kadar geçen süreçte yaşanan sorunlar, bu sorunların çözümüne yönelik proje önerileri ve farklı yaklaşımlar ele alınmıştır. Hazırlanan bu rapor asla bu konuda son sözü söylemek ve tartışmalara nokta koymak gibi bir amaç taşımamaktadır. Tam tersine ilimiz insanının meselelerini serbestçe tartışabilmesine, beraber iş yapma ve sorunlarımız için her durumda bir araya gelebilme kültürünün oluşmasına katkı yapmak amaçlanmıştır. Elbette ki kayısının sorunları, bir rapor hazırlamak ya da 15–20 kişiyle bir araya gelip sorunu tartışmaktan çok daha öte kapsam ve boyutlara sahiptir. Ancak bu çalışma bir STK tarafından hazırlanması ve kayısı ile ilgili hemen tüm tarafları aynı masanın etrafında buluşturarak ortak çözümler üretilmesine katkı sağlaması açısından önem arz etmektedir.